Đau bụng dưới ở phụ nữ là gì?
Đau bụng dưới thường được cảm nhận ở vùng từ dưới rốn đến phía trên xương mu. Cơn đau có thể ở chính giữa bụng dưới hoặc lệch sang bên trái, bên phải.
Tùy nguyên nhân, đau có thể biểu hiện dưới nhiều dạng:
- Đau âm ỉ, kéo dài.
- Đau từng cơn.
- Đau quặn.
- Đau nhói đột ngột.
- Đau tăng lên khi vận động hoặc quan hệ.
- Đau xuất hiện trước, trong hoặc sau kỳ kinh.
- Đau kèm rối loạn tiểu tiện hoặc đại tiện.
Vùng bụng dưới chứa nhiều cơ quan thuộc hệ sinh sản, tiết niệu và tiêu hóa. Vì vậy, chỉ dựa vào vị trí đau rất khó xác định chính xác bệnh lý.
Những nguyên nhân thường gặp gây đau bụng dưới
1. Đau bụng kinh
Đau bụng kinh là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất. Cơn đau thường xuất hiện trước hoặc trong những ngày hành kinh, có thể kèm đau lưng, buồn nôn, tiêu chảy hoặc đau đầu.
Đau bụng kinh mức độ nhẹ có thể là biểu hiện sinh lý bình thường. Tuy nhiên, nếu cơn đau ngày càng nặng, kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, chị em nên đi khám để tìm nguyên nhân. Một số bệnh lý như lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung, u nang buồng trứng hoặc lạc tuyến cơ tử cung cũng có thể gây đau bụng kinh.
2. Viêm vùng chậu
Viêm vùng chậu là tình trạng nhiễm trùng liên quan đến các cơ quan sinh sản như tử cung, vòi trứng và buồng trứng.
Người bệnh có thể gặp:
- Đau vùng bụng dưới.
- Khí hư bất thường.
- Đau khi quan hệ.
- Ra máu bất thường.
- Tiểu buốt.
- Sốt hoặc ớn lạnh.
- Buồn nôn, nôn.
Viêm vùng chậu cần được chẩn đoán và điều trị sớm vì nếu để kéo dài có thể ảnh hưởng đến vòi trứng, gây đau vùng chậu mạn tính và làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
3. U nang buồng trứng
U nang buồng trứng có thể không gây triệu chứng rõ ràng, nhưng một số trường hợp có thể gây đau vùng bụng dưới hoặc vùng chậu.
Nếu nang bị xoắn hoặc vỡ, cơn đau có thể xuất hiện đột ngột và dữ dội. Đây là tình huống cần được đánh giá y tế sớm.
4. Lạc nội mạc tử cung
Lạc nội mạc tử cung có thể gây đau bụng dưới hoặc đau vùng chậu, đặc biệt là trong thời gian hành kinh.
Một số dấu hiệu có thể gặp:
- Đau bụng kinh ngày càng nghiêm trọng.
- Đau kéo dài hơn những ngày đầu kỳ kinh.
- Đau khi quan hệ.
- Đau khi đi đại tiện hoặc tiểu tiện, đặc biệt trong kỳ kinh.
- Đau vùng chậu kéo dài.
Mức độ đau không phải lúc nào cũng phản ánh chính xác mức độ bệnh, vì vậy những cơn đau lặp lại hoặc ảnh hưởng đến cuộc sống nên được bác sĩ đánh giá.
5. U xơ tử cung
U xơ tử cung là khối u lành tính phát triển tại tử cung. Một số trường hợp không có triệu chứng, trong khi những trường hợp khác có thể xuất hiện:
- Đau hoặc tức vùng bụng dưới.
- Đau lưng.
- Kinh nguyệt nhiều hoặc kéo dài.
- Cảm giác nặng vùng chậu.
- Tiểu tiện thường xuyên do khối u chèn ép.
Việc phát hiện u xơ thường cần kết hợp thăm khám và phương tiện chẩn đoán hình ảnh phù hợp.
6. Các vấn đề về đường tiết niệu và tiêu hóa
Không phải tất cả trường hợp đau bụng dưới đều xuất phát từ cơ quan sinh sản.
Nhiễm trùng đường tiết niệu, sỏi tiết niệu, hội chứng bàng quang đau hoặc một số bệnh lý đường tiêu hóa cũng có thể gây đau vùng bụng dưới. Vì vậy, bác sĩ thường cần khai thác thêm các triệu chứng về tiểu tiện, đại tiện, chu kỳ kinh và tiền sử bệnh để định hướng nguyên nhân.
Đau bụng dưới khi mang thai có đáng lo không?
Đau bụng dưới khi mang thai có thể xuất hiện vì nhiều nguyên nhân khác nhau. Một số trường hợp có thể liên quan đến những thay đổi sinh lý trong thai kỳ.
Tuy nhiên, nếu đang mang thai và xuất hiện đau bụng dưới dữ dội, đau tăng dần, đau kèm ra máu âm đạo, chóng mặt, ngất hoặc cảm thấy bất thường, cần liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá.
Đau vùng chậu cấp tính trong thai kỳ có thể liên quan đến những tình trạng cần được xử trí nhanh, trong đó có thai ngoài tử cung.
Khi nào đau bụng dưới cần đi khám?
Chị em nên chủ động đi khám nếu:
- Cơn đau kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần.
- Đau ngày càng nặng.
- Đau ảnh hưởng đến công việc, giấc ngủ hoặc sinh hoạt.
- Đau kèm khí hư bất thường.
- Có ra máu âm đạo ngoài kỳ kinh.
- Đau khi quan hệ.
- Có sốt hoặc ớn lạnh.
- Đau khi đi tiểu.
- Rối loạn kinh nguyệt xuất hiện cùng với đau bụng.
- Đang mang thai và xuất hiện đau bụng bất thường.
Theo ACOG, đau vùng chậu, đau khi quan hệ, chảy máu bất thường và một số triệu chứng phụ khoa khác là những tình trạng có thể cần được đánh giá bằng thăm khám phụ khoa.
Đau bụng dưới nên khám và kiểm tra gì?
Tùy triệu chứng, bác sĩ có thể khai thác:
- Thời điểm bắt đầu đau.
- Vị trí và mức độ đau.
- Mối liên quan với chu kỳ kinh.
- Tình trạng quan hệ tình dục.
- Khí hư và chảy máu âm đạo.
- Triệu chứng tiểu tiện, đại tiện.
- Tiền sử mang thai và bệnh phụ khoa.
Sau đó, bác sĩ có thể chỉ định khám phụ khoa, xét nghiệm hoặc siêu âm khi cần thiết. Với đau vùng chậu, siêu âm là một trong những phương tiện hình ảnh có thể được sử dụng để tìm nguyên nhân.
Có nên tự mua thuốc khi đau bụng dưới?
Không nên tự ý sử dụng thuốc điều trị khi chưa biết nguyên nhân, đặc biệt nếu cơn đau kéo dài, tái diễn hoặc có những triệu chứng bất thường đi kèm.
Thuốc giảm đau có thể giúp giảm cảm giác khó chịu trong một số trường hợp, nhưng không giải quyết nguyên nhân nếu phía sau cơn đau là bệnh lý phụ khoa hoặc tình trạng cần điều trị chuyên biệt.
Làm gì để theo dõi tình trạng đau bụng dưới?
Chị em có thể ghi lại:
- Ngày và thời điểm xuất hiện cơn đau.
- Đau trước, trong hay sau kỳ kinh.
- Đau bên trái, bên phải hay giữa bụng.
- Mức độ đau.
- Thời gian kéo dài.
- Có khí hư bất thường hay không.
- Có ra máu bất thường hay không.
- Có sốt, buồn nôn hoặc rối loạn tiểu tiện không.
Những thông tin này có thể giúp bác sĩ hiểu rõ hơn về triệu chứng và định hướng kiểm tra phù hợp. ACOG cũng khuyến nghị việc ghi nhật ký cơn đau có thể hữu ích trong quá trình đánh giá đau vùng chậu kéo dài.
Kết luận
Đau bụng dưới ở phụ nữ có thể xuất phát từ những nguyên nhân khá đơn giản như đau bụng kinh, nhưng cũng có thể liên quan đến u nang buồng trứng, lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung, viêm vùng chậu hoặc các vấn đề ngoài hệ sinh sản.
Không nên tự chẩn đoán chỉ dựa trên vị trí và mức độ đau. Nếu cơn đau kéo dài, tái diễn hoặc đi kèm khí hư bất thường, chảy máu, sốt, đau khi quan hệ hay các triệu chứng bất thường khác, chị em nên được bác sĩ sản phụ khoa thăm khám.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị trực tiếp của bác sĩ.
PHÒNG KHÁM SẢN PHỤ KHOA NGỌC MAI
Địa chỉ: 59 Lý Thường Kiệt, Phường Minh Phụng, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 0918 318 373 - 0938 74 70 71
Hotline: 098 88 232 17
Email: sanphukhoathuymai@gmail.com
Facebook: sanphukhoathuymai
Website: sanphukhoabsthuymai.com - khamthai.com.vn
